SKF TKSA 41 Lazerli Mil Eksen Ayar Cihazı: Teknik Özellikler, Kullanım ve Uygulama Rehberi

SKF TKSA 41, yatay konumlu ve kaplinle birbirine bağlanan döner makine gruplarında paralel ve açısal mil eksen kaçıklığını ölçmek, hareketli makinenin düşey şimleme ve yatay konum düzeltmesini yönlendirmek ve çalışmayı PDF raporuyla kayıt altına almak için kullanılan lazerli bir mil eksen ayar cihazıdır. İki kablosuz ölçüm ünitesi, 29 mm CCD algılayıcılar, çizgi lazerler, bağımsız ekran ünitesi, serbest ölçüm, topal ayak kontrolü, QR kodla makine tanıma ve makine kütüphanesi işlevlerini aynı set içinde birleştirir. Üreticinin tanımladığı ana uygulama yatay millerin eksen ayarıdır. K1 K2

Mil eksen ayarı nedir?

Kaplinle bağlanan iki döner makinenin milleri, çalışma koşulunda ortak bir merkez hattı üzerinde bulunmalıdır. Bu işlem Türkçede mil eksen ayarı, mil hizalama veya şaft hizalama olarak adlandırılır. SKF’nin Türkçe kataloğu iki temel kaçıklık biçimini ayırır: K4

• Paralel eksen kaçıklığı veya ofset: İki mil ekseni birbirine paraleldir ancak aynı merkez hattı üzerinde değildir.
• Açısal eksen kaçıklığı: İki mil ekseni birbirine göre açı yapar.

Gerçek bir makine grubunda paralel ve açısal kaçıklık aynı anda, hem yatay hem düşey düzlemde bulunabilir. Bu nedenle yalnız kaplin kenarlarını gözle hizalamak veya cetvel kullanmak, hassas mil eksen ayarının karşılığı değildir. Lazerli sistemin amacı, iki ölçüm düzlemindeki durumu sayısallaştırmak ve hareketli makinenin ayaklarında yapılacak düzeltmeyi hesaplamaktır.

SKF, uygun olmayan mil eksen ayarını daha yüksek titreşim ve gürültü, artan güç tüketimi, erken rulman ve sızdırmazlık elemanı aşınması, kaplin aşınması ve plansız duruşla ilişkilendirir. Bu ifadeler her makinede aynı miktarda kayıp oluşacağı anlamına gelmez. Gerçek etki; yük, devir, kaplin tipi, yataklama düzeni, sıcaklık, temel rijitliği ve kaçıklığın büyüklüğü gibi uygulama değişkenlerine bağlıdır. K2 K4

Eksen ayarı cihazı ne yapar, ne yapmaz?

TKSA 41’in yaptığı iş, mil eksen kaçıklığını ölçmek ve düzeltme hareketini yönlendirmektir. Cihaz:

• paralel ve açısal kaçıklığı ölçer,
• seçilen kabul sınırıyla sonucu karşılaştırır,
• hareketli makinenin ön ve arka ayakları için düşey şimleme değerlerini hesaplar,
• yatay hareket sırasında canlı düzeltme değerleri gösterir,
• topal ayak kontrolüne yardımcı olur,
• ölçüm ve düzeltme sonuçlarını raporlar.

Buna karşılık cihaz tek başına rulman arızasının nedenini teşhis etmez, titreşim analizi yapmaz, mil salınımını veya kaplin salgısını kapsamlı biçimde ölçmez, boru gerilimini belirlemez, temelin mekanik yeterliliğine karar vermez ve makineye özel kabul toleransını kendiliğinden üretmez. Bu nedenle hizalama sonucu, ilgili bakım ve mühendislik kontrolleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

SKF TKSA 41 nedir ve nasıl çalışır?

TKSA 41, biri S, diğeri M olarak işaretlenmiş iki ölçüm ünitesi ve ayrı bir görüntüleme ünitesinden oluşur. Her iki ölçüm ünitesinde çizgi lazer, 29 mm CCD algılayıcı ve elektronik eğimölçer bulunur. Üniteler ekranla Bluetooth 4.0 LE üzerinden kablosuz çalışabilir; gerektiğinde USB kablolarıyla bağlanabilir ve şarj sırasında kullanılabilir. K1 K2

• S ünitesi, Stationary kelimesinden gelir ve sabit kabul edilen makine tarafına takılır.
• M ünitesi, Moveable kelimesinden gelir ve konumu düzeltilecek hareketli makine tarafına takılır.

Miller birlikte döndürüldüğünde lazer çizgilerinin CCD algılayıcılar üzerindeki konumu değişir. Cihaz bu değişimlerden paralel ve açısal kaçıklığı hesaplar. Girilen makine ölçülerini kullanarak hareketli makinenin ayaklarındaki düzeltme ihtiyacını gösterir. Eğimölçerler ölçüm ünitelerinin açısal konumunu izler; SKF’nin firmware notuna göre gerçek kaçıklık hesabı lazerlerden algılayıcılara ulaşan ışık konumuna dayanır. K2 K5

“Düşey düzeltme” ile “dikey mil hizalama” aynı şey değildir

TKSA 41 ekranı, yatay konumlu bir makine grubunda hem düşey düzlemde şimleme hem de yatay düzlemde yana kaydırma için canlı düzeltme değerleri gösterebilir. Bu, cihazın dikey konumlu milleri hizalayabildiği anlamına gelmez. SKF’nin güncel model seçim tablosunda TKSA 41 için yatay mil eksen ayarı ve topal ayak desteği bulunurken, düşey mil, ara mil, seri makine hattı ve dijital komparatör modu desteği bulunmaz. K3

Bu ayrım özellikle teknik şartnamelerde açık yazılmalıdır. Aksi hâlde “vertical correction” ifadesi, “vertical shaft alignment” desteği olarak yanlış yorumlanabilir.

TKSA 41 hangi uygulamalar için uygundur?

Üreticinin tanımladığı ana kapsam, yatay konumlu iki döner makinenin kaplin üzerinden bağlandığı standart mil eksen ayarı uygulamalarıdır. Tipik örnekler şunlardır:

• elektrik motoru ile santrifüj pompa,
• elektrik motoru ile fan,
• elektrik motoru ile redüktör,
• redüktör ile tahrik edilen ekipman,
• türbin veya başka bir tahrik makinesi ile yatay konumlu yardımcı ekipman,
• planlı bakımda tekrar eden yatay kaplinli makine grupları.

Uygunluk yalnız “motor-pompa” adıyla belirlenemez. Şaft çapı, ölçüm üniteleri arasındaki mesafe, kaplin yüksekliği, braket erişimi, zincirin geçebileceği alan, şaftın döndürülebilir açısı, kaplin koruması, titreşim, sıcaklık ve kabul kriteri birlikte değerlendirilmelidir.

TKSA 41’in doğrudan hedeflemediği uygulamalar

Aşağıdaki durumlarda TKSA 41 için otomatik uygunluk varsayılmamalıdır:

• dikey konumlu miller,
• uzun ara miller veya spacer coupling düzenleri,
• üç veya daha fazla makineden oluşan seri makine hatları,
• 4 metreden uzun ölçüm mesafeleri,
• 90 dereceden daha az döndürülebilen miller,
• cihaz içinde termal büyüme hedef değeri uygulanması gereken işler,
• dijital komparatör gibi serbest ölçüm değerlerinin istendiği özel yöntemler,
• standart V-braketlerin fiziksel olarak yerleştirilemediği özel kaplin ve yatak gövdesi geometrileri.

Bu ihtiyaçların bazıları TKSA 51 veya TKSA 71 gibi üst modelleri, bazıları ise özel braketleri veya tamamen farklı bir prosedürü gerektirir. K3

SKF TKSA 41 teknik özellikleri

Aşağıdaki tablo, Şubat 2025 tarihli TKSA 41 ürün bilgi formundaki değerleri, uygulama ve saha anlamıyla birlikte verir. Teknik değerler cihazın sınırlarını açıklar; tek başına belirli bir makineye uygunluk onayı vermez. K1

Üretici hata ifadesi ile kabul toleransı neden karıştırılmamalıdır?

< %0,5 ±5 µm ifadesi, SKF’nin cihaz için verdiği ölçüm hatası karakteristiğidir. Bu ifade, örneğin 1.500 d/d çalışan bir motor-pompa grubunun hangi ofset ve açısal kaçıklıkta kabul edileceğini söylemez. Kabul değeri; makine ve kaplin üreticisinin talimatı, çalışma devri, yataklama düzeni, sıcaklık, yük, termal büyüme, tesis standardı ve proje şartnamesiyle belirlenir.

ASA/ANSI S2.75 Part 1’in başlığında dahi mil eksen ayarı için genel ilkeler, yöntemler, uygulamalar ve toleranslar ayrı bir metodoloji olarak ele alınır. Petrol, petrokimya ve doğal gaz projelerinde API RP 686 da makine kurulumu ve devreye alma tasarımına yönelik prosedür ve kontrol listeleri için başvurulan standartlardan biridir. Bunların varlığı önemli bir gerçeği gösterir: cihazın ne kadar hassas ölçebildiği ile makinenin hangi değerde kabul edileceği aynı soru değildir. K7 K8

TKSA 41 setinde neler bulunur?

Güncel ürün bilgi formuna göre standart TKSA 41 taşıma çantasında aşağıdaki bileşenler bulunur: K1

1. bir adet TKSA 41 görüntüleme ünitesi,
2. bir adet S ölçüm ünitesi,
3. bir adet M ölçüm ünitesi,
4. 400 mm zincirli iki V-braket,
5. her braket için iki adet 150 mm dişli çubuk,
6. dört adet 90 mm dişli uzatma çubuğu,
7. bir adet zincir sıkma çubuğu,
8. 12 V DC, 3 A güç kaynağı ve EU, US, UK, AUS adaptörleri,
9. iki adet USB kablosu,
10. 5 m / 16 ft metrik ve emperyal ölçüm şeridi,
11. basılı kalibrasyon ve uygunluk belgesi,
12. İngilizce hızlı başlangıç kılavuzu,
13. iki A5 sayfada toplam 12 QR kod etiketi,
14. iç kalıplı SKF taşıma çantası.

Teklifte “TKSA 41 seti” yazması, her fiziksel paketin eksiksiz ve aynı tarihte üretildiğini kanıtlamaz. Teslimden önce seri numarası, kalibrasyon belgesi, adaptörler, kablolar, QR etiketleri, uzatma çubukları, standart zincirler ve aksesuarların fiziksel olarak kontrol edilmesi gerekir.

Standart set ile opsiyonel aksesuarlar nasıl ayrılır?

Aksesuar seçiminde en sık yapılan hatalardan biri, katalogda uyumlu görünen aksesuarı standart kutu içeriğinin parçası sanmaktır. TKSA 41 için güncel SKF broşüründe aşağıdaki aksesuarlar ayrı sipariş kodlarıyla listelenir: K3

Ölçümden önce hangi mekanik ve güvenlik kontrolleri yapılmalıdır?

Lazerli hizalama cihazı, mekanik hazırlık eksiklerini tek başına gidermez. Ölçümden önce mekanik koşulların kararlı ve güvenli olması gerekir.

1. Enerji izolasyonu ve saha güvenliği

SKF kılavuzu, yetki verilmedikçe enerjili ekipmanda çalışılmamasını ve işe başlamadan önce makinenin kapatılmasını ister. Cihaz Sınıf 2 lazer kullanır; lazer huzmesine doğrudan bakılmamalı ve başka bir kişinin gözüne yöneltilmemelidir. Gevşek kıyafet, takı ve saç hareketli parçalardan uzak tutulmalıdır. Tesisin kilitleme-etiketleme, çalışma izni ve mekanik güvenlik prosedürleri uygulanmalıdır. K2

2. Makine yerleşiminin doğrulanması

Tahrik eden ve tahrik edilen ekipman, sabit ve hareketli makine, kaplin tipi, motor ayakları ve mevcut şim düzeni belirlenmelidir. Genellikle pompa veya proses ekipmanı sabit, motor hareketli kabul edilir; fakat proje tasarımı farklı olabilir. “Genelde böyledir” cümlesi, sahada prosedür yerine kullanılamaz.

3. Temel, ayak, cıvata ve şimlerin kontrolü

Gevşek temel cıvataları, kirli veya boyalı temas yüzeyleri, ezilmiş şimler, çok sayıda ince şim, eğilmiş ayaklar ve mekanik gevşeklik ölçümü etkileyebilir. Topal ayak kontrolü, asıl eksen ayarından önce veya tesis prosedüründeki aşamada tamamlanmalıdır.

4. Boru gerilimi ve dış kuvvetlerin değerlendirilmesi

Pompa nozullarına bağlı boru gerilimi, motor veya pompa konumunu cıvatalar gevşetildiğinde değiştirebilir. TKSA 41 bu gerilimin kaynağını teşhis etmez. Borulama ve temel sorunları ayrı prosedürle kontrol edilmelidir.

5. Kaplin ve mil durumunun kontrolü

Kaplin hasarı, gevşek göbek, aşırı salgı, mil eğriliği veya yatak boşluğu varsa ölçüm sonucu tekrarlanabilir olmayabilir. Lazerli hizalama cihazı, bu kusurları otomatik olarak ayıran kapsamlı bir teşhis cihazı değildir.

6. Kaba hizalama ve braket erişimi

Lazerler karşı algılayıcıya düşecek kadar başlangıç geometrisi sağlanmalı; zincir ve V-braketler güvenli biçimde sıkılmalı; çubuklar ve ölçüm üniteleri braketlere temas etmeyecek şekilde sabitlenmelidir. Kılavuz, 40 mm’den küçük ve daha büyük mil çaplarında zincirin V-brakete farklı yönden kancalanmasını tarif eder. K2

TKSA 41 ölçüm yöntemleri

9-12-3 yöntemi nasıl çalışır?

Saat kadranı benzetmesinde, hareketli makinenin arkasından bakılarak ölçüm üniteleri sırasıyla 9, 12 ve 3 yönlerine getirilir. Bunlar yaklaşık -90°, 0° ve +90° konumlarıdır. Her konumda ölçüm alınır ve sistem kaçıklığı hesaplar. Kılavuz; motor cıvatalarının ölçüm öncesinde sıkılı olmasını, ünite veya braketlere dokunulmamasını ve millerin ölçüm cihazından tutularak çevrilmemesini özellikle belirtir. K2

Otomatik ölçüm ne sağlar?

Otomatik ölçüm etkinleştirildiğinde cihaz, ölçüm üniteleri doğru açısal konuma geldiğinde geri sayım yaparak değeri alır. Operatörün her noktada ekrana dokunması gerekmez. Üniteler geri sayım sırasında hareket ederse ölçüm kesilir. Bu işlev, ekranın erişimi zor veya güvenli mesafede tutulduğu uygulamalarda iş akışını kolaylaştırabilir. K2

Serbest ölçüm neden TKSA 41’in önemli özelliğidir?

Serbest ölçümde ilk nokta herhangi bir açıdan seçilebilir ve üç ölçüm en az 90° toplam dönüş içinde tamamlanabilir. Bu yöntem, kaplin koruması, boru, şasi veya başka engeller nedeniyle şaftın 9-12-3 konumlarının tamamına çevrilemediği durumlarda yararlıdır. Ancak:

• otomatik ölçüm ile serbest ölçüm aynı anda kullanılamaz,
• minimum değer 90° olsa da kılavuz daha iyi sonuç için toplam açının 180°’ye yakın olmasını önerir,
• üç ölçüm noktası birbirinden yeterli açıyla ayrılmalı ve mekanik kararlılık korunmalıdır.

Minimum dönüş açısını bir “ideal açı” gibi pazarlamak doğru değildir. 90° cihazın izin verdiği alt sınırdır; mümkün olan daha geniş ve kararlı tarama genellikle daha iyi ölçüm geometrisi sağlar. K2

Backlash uyarısı ne anlama gelir?

SKF kılavuzunda backlash, S ve M ölçüm ünitelerinin açısal konumları arasında 2°’den fazla fark oluşması için kullanılan uyarıdır. En iyi ölçüm doğruluğu için bu farkın 2°’yi aşmaması önerilir. Uyarı kabul edilerek ölçüme devam etmek mümkündür; ancak uyarının nedeni mekanik boşluk, eş zamanlı dönmeme veya titreşim olabilir. K2

TKSA 41 ile mil eksen ayarı nasıl yapılır?

Aşağıdaki akış, cihazın çalışma mantığını öğretir; tam kullanım talimatının yerine geçmez.

1. İş emrini ve kabul hedefini tanımlayın

Makine adı, ekipman numarası, tahrik eden/edilen taraf, kaplin tipi, çalışma devri, OEM veya tesis toleransı, termal hedef ve rapor gereksinimi belirlenir. Cihazın varsayılan veya seçilebilir toleransını körlemesine kullanmak yerine, proje kriteri önceden netleştirilmelidir.

2. S ve M ölçüm ünitelerini doğru makinelere bağlayın

S ünitesi sabit, M ünitesi hareketli makineye yerleştirilir. Braketler doğrudan millere bağlanamıyorsa kılavuz, uygun durumlarda kaplin üzerine montajı da mümkün görür. Montajın kaplin üreticisinin ve tesisin güvenlik şartlarıyla uyumlu olması gerekir. K2

3. Zincirleri, çubukları ve ölçüm ünitelerini sabitleyin

Zincir boşluğu alınır, V-braket sıkma düğmeleri zincir sıkma çubuğuyla güvenli biçimde sıkılır. Dişli çubuklar brakete, ölçüm üniteleri çubuklara tam oturtulur. Ölçüm ünitesi gövdesi braketin üzerine yaslanmamalıdır.

4. Lazer çizgilerini algılayıcıların merkezine ayarlayın

Kılavuza göre M ünitesi konumda kilitlenir; S ünitesinin yüksekliği, lazer çizgisi M algılayıcısının merkezindeki işarete gelecek şekilde ayarlanır. Ardından M ünitesindeki ayar düğmesiyle karşı lazerin S algılayıcısındaki konumu düzenlenir. K2

5. Makine ölçülerini girin

Cihazın hesapladığı ayak düzeltmeleri, girilen mesafelere dayanır. Ölçüm şeridiyle istenen A/B/C benzeri mesafeler dikkatli alınmalıdır. Yanlış girilen ölçü, lazerin okuduğu kaplin değerini değiştirmez; fakat ayaklarda gösterilen düzeltme hesabını etkiler.

6. Kabul toleransını seçin veya tanımlayın

Kılavuz iki özel tolerans seti tanımlanabildiğini belirtir. Buradaki özel tolerans, izin verilen paralel ve açısal kaçıklık sınırıdır. Bu özellik, termal büyüme için kasıtlı soğuk ofset tanımlayan hedef değer işleviyle aynı değildir. K2 K3

7. Topal ayak kontrolünü tamamlayın

Topal ayak işlevi etkinleştirilir, ölçüm üniteleri 12 yönüne getirilir ve dört ayağın tamamı sırayla kontrol edilir. Her ayak cıvatası gevşetilip yeniden sıkılır; gerekli şimler eklendikten sonra kontrol tekrarlanır. Topal ayak çözülmeden yapılan eksen ayarı, cıvatalar sıkıldığında değişebilir. K2

8. Ölçüm yöntemini seçin

Makine serbestçe döndürülebiliyorsa 9-12-3 veya otomatik yöntem; dönüş alanı sınırlıysa serbest ölçüm seçilebilir. Serbest ölçüm için en az 90° toplam tarama gerekir.

9. İlk ölçüm dizisini alın

Miller birlikte döndürülür. Braketler, çubuklar veya ölçüm üniteleri ölçüm sırasında tutulmaz ve milleri çevirmek için sap gibi kullanılmaz. S ve M ünitelerinin açısal farkı izlenir.

10. Sonuç ekranını yorumlayın

Sonuç ekranında kaplin değerleri, ayak düzeltmeleri ve seçilen toleransa göre durum işaretleri görülür. Kılavuzun önemli ayrımı şudur:

• Kaplin değerleri doğrudan ölçümdür.
• Ayak değerleri, girilen mesafelerden hesaplanır.

Bu nedenle ayak değerlerinde sıfırı kovalamak doğru hedef değildir. Kaplin değerleri seçilmiş kabul sınırına girdiğinde gereksiz aşırı düzeltme yapılmamalıdır. K2

11. Düşey düzeltmeyi şimlerle yapın

Ölçüm üniteleri 12 veya 6 yönünde konumlandırılır. Ekran, hareketli makinenin ön ve arka ayaklarında eklenecek veya çıkarılacak şim miktarını canlı gösterir. Bütün ayakların uygun biçimde şimlenmesi, temiz ve düz şimlerin kullanılması gerekir.

12. Yatay düzeltmeyi canlı değerlerle yapın

Ölçüm üniteleri 3 veya 9 yönüne getirilir. Hareketli makine yatay yönde kaydırılır. Kılavuz, en yüksek düzeltme değerine sahip motor tarafıyla başlanmasını ve işlem bittiğinde cıvataların sıkılmasını önerir. K2

13. Cıvata sıkma etkisini kontrol edin

Cıvatalar sıkılırken makinenin hareket etmesi, ayak veya temel sorunu bulunması ya da şimlerin kayması sonucu değiştirebilir. Sıkma sırası tesis prosedürüne göre uygulanmalı; canlı değerlerin değişimi izlenmelidir.

14. Yeniden ölçüm yapın

SKF, yatay düzeltmeden sonra yeniden ölçüm yapılmasını önerir. Bu adım atlanırsa rapor, yapılan müdahalenin son durumunu değil, müdahale öncesi hesabı gösterebilir. K2

15. Raporu oluşturun ve iş emrine bağlayın

Makine adı, rapor adı, operatör, fotoğraflar, yorumlar ve sonuçlar kaydedilir. PDF USB belleğe aktarılır; iş emri, ekipman geçmişi veya bakım yönetim sistemiyle ilişkilendirilir.

Topal ayak nedir ve TKSA 41 bunu nasıl kontrol eder?

Topal ayak, bir makinenin ayaklarının tabana eşit ve kararlı biçimde oturmaması durumudur. Bir ayak cıvatası gevşetildiğinde makine gövdesi hareket ediyor veya ayak ile taban arasında boşluk bulunuyorsa, eksen ayarı cıvata sıkma sırasında bozulabilir.

TKSA 41’in topal ayak işlevinde ölçüm üniteleri 12 yönünde tutulur, dört ayağın tamamı ayrı ayrı gevşetilip sıkılır ve değişim ölçülür. Gerekli şim düzeltmesi yapıldıktan sonra topal ayak yeniden ölçülmelidir. K2

Topal ayak işlevi, aşağıdaki mekanik nedenlerin hangisinin bulunduğunu tek başına teşhis etmez:

• kısa ayak veya boşluk,
• açılı temas,
• kir, boya veya çapak,
• eğilmiş makine ayağı,
• çok katmanlı veya hasarlı şim paketi,
• temel yüzeyi bozukluğu,
• boru gerilimi veya dış kuvvet.

Cihaz değişimi ölçer; kök nedenin mekanik incelemesi yine bakım ekibine aittir.

Tolerans seçimi, termal büyüme ve hedef değerler

Cihaz toleransı neyi ifade eder?

TKSA 41 sonuçları seçilen toleransla karşılaştırır ve durumu renk/sembollerle gösterir. Kılavuzda iki özel tolerans seti tanımlanabilir. Ancak kullanıcının girdiği değerin teknik olarak doğru olduğu cihaz tarafından doğrulanmaz. Değer, ilgili OEM, kaplin üreticisi, tesis standardı veya proje şartnamesinden alınmalıdır.

Termal büyüme neden önemlidir?

Makine gövdeleri çalışma sıcaklığına ulaştığında farklı miktarlarda genleşebilir. Soğuk durumda tam eş merkezli görünen iki mil, çalışma sıcaklığında kaçık hâle gelebilir; bunun tersi de mümkündür. Bu nedenle bazı makineler soğukken kasıtlı bir ofsetle hizalanır.

SKF’nin 2025 model seçim tablosunda TKSA 41 için target values / hedef değerler özelliği bulunmaz. TKSA 51 ve üzerindeki bazı modellerde bulunan bu özellik, özel tolerans girmekten farklıdır. TKSA 41 kullanılacak bir projede termal hedef gerekiyorsa, hedefin OEM tarafından verilmesi ve uygulanacak prosedürün ayrıca tanımlanması gerekir. K3

“Düşey ve yatay canlı düzeltme var” ifadesi termal telafi anlamına gelir mi?

Hayır. Canlı düzeltme, mevcut soğuk ölçümde hareketli makinenin ne yönde ve ne kadar taşınacağını gösterir. Termal büyüme telafisi ise çalışma sıcaklığındaki beklenen konumu esas alan ayrı bir mühendislik hedefidir.

PDF rapor, fotoğraf, QR kod ve makine kütüphanesi

TKSA 41’in belirgin avantajlarından biri, eksen ayarını yalnızca ekrandaki anlık değer olmaktan çıkarıp izlenebilir bakım kaydına dönüştürmesidir.

PDF raporda hangi bilgiler bulunabilir?

Kılavuza göre raporlar ekranda görüntülenebilir veya USB belleğe PDF olarak aktarılabilir. Rapor adı ve tarih dosya adına yansır. İçerikte şu alanlar bulunabilir: K2

• makine adı,
• rapor adı,
• operatör,
• kullanıcı ve şirket bilgileri,
• şirket logosu,
• girilen makine ölçüleri,
• başlangıç ve düzeltme sonuçları,
• topal ayak sonuçları,
• cihaz bilgileri,
• QR kod,
• tarih ve imza alanı,
• yorumlar,
• TKSA 41 için üç adede kadar fotoğraf.

Kılavuz, 8 GB dahili bellekte fotoğraflı en az 7.000 rapor saklanabildiğini belirtir. Gerçek kapasite, fotoğraf boyutu ve dosya kullanımına bağlı olabilir. K2

Şirket logosu rapora eklenebilir mi?

Evet. Kılavuz, kök dizine yerleştirilen, adı logo.jpg olan ve 256 KB’den küçük şirket logosunun USB bellek üzerinden içe aktarılabildiğini belirtir. Kullanıcı adı, şirket adı ve adres de raporda gösterilebilir. Bu özellik, taşeron bakım ekipleri ve proje teslim dosyaları için kurumsal rapor standardı oluşturmayı kolaylaştırır. K2

QR kod ve makine kütüphanesi ne işe yarar?

Makineye QR etiketi bağlandığında cihaz aynı makinenin önceki eksen ayarı işlerini, tarihlerini ve tolerans durumunu makine kütüphanesinde gösterebilir. Yeni ölçüm aynı kayıt üzerinden başlatılabilir. Kılavuz, sürüm 2 ve 20 karaktere kadar QR kodların tanınabildiğini belirtir. K2

QR kodun gerçek değeri, etiketi yapıştırmak değil, veri disiplinidir. Her makine için aynı ekipman numarası, iş emri, operatör, başlangıç sonucu, yapılan şim/yatay hareket ve son doğrulama raporu tutulursa cihaz bir bakım geçmişi oluşturur. Tutarlı adlandırma ve kayıt disiplini, geçmiş ölçümlerin anlamlı biçimde karşılaştırılabilmesi için gereklidir.

Titreşimli ortamda TKSA 41 nasıl davranır?

Mart 2025 tarihli firmware 2.1.0 notu, komşu makinelerden gelen titreşimlerin ölçüm değerlerini kararsızlaştırabildiğini ve bir filtre işleviyle değerlerin zaman içinde ortalamasının alınabildiğini açıklar. K5

• Low filtre: Bir filtrelenmiş değer için yaklaşık 8-9 saniye.
• High filtre: Bir filtrelenmiş değer için yaklaşık 15-16 saniye.

SKF, titreşimli platformda S ve M açılarının sürekli değişmesi nedeniyle backlash uyarısı görülebileceğini; kaçıklık hesabının eğimölçerden değil lazer ışığının algılayıcıdaki konumundan yapıldığını belirtir. Ayrıca işlem tamamlandıktan sonra ikinci bir doğrulama döngüsü önerir. K5

Firmware filtresi ile “disturbance compensation” aynı özellik midir?

Tam olarak aynı kabul edilmemelidir. SKF’nin 2025 ürün ailesi karşılaştırmasında TKSA 41 için genel disturbance compensation özelliği işaretli değildir; bu özellik TKSA 51 ve üst modellerde listelenir. Firmware 2.1.0 ise TKSA 31/41’e titreşim koşullarında ortalama alan özel bir filtre ekler. Bu nedenle TKSA 41’i, üst modellerdeki bütün bozucu etki telafisi yeteneklerine sahipmiş gibi tanıtmak doğru olmaz. K3 K5

Firmware güncellemesinde nelere dikkat edilmelidir?

• Cihazın görüntüleme ünitesi ve ölçüm ünitelerindeki mevcut sürümler menüden kaydedilmelidir.
• İndirilen dosyanın cihazın donanım/bağlantı revizyonuna uygun olduğu doğrulanmalıdır.
• Güncelleme sırasında ekran ünitesi AC güce bağlı tutulmalıdır.
• Güncelleme sonrası uygulama sürümü, ölçüm ünitesi sürümleri, dokunmatik ekran ve bağlantı test edilmelidir.
• Kritik bir saha işi öncesinde güncelleme yapmak yerine, kontrollü ortamda fonksiyon doğrulaması planlanmalıdır.

Kalibrasyon, bakım, pil ve çevresel koşullar

Kalibrasyon aralığı nedir?

Güncel ürün bilgi formu setle iki yıl geçerlilikli kalibrasyon belgesi verildiğini; kullanım kılavuzu cihazın iki yılda bir kalibre edilmesini önerdiğini belirtir. Teklif ve teslim sırasında aşağıdaki bilgiler eşleştirilmelidir: K1 K2

• ekran ünitesi seri numarası,
• S ve M ölçüm ünitesi seri numaraları,
• kalibrasyon belgesindeki cihazlar,
• sertifika tarihi ve geçerlilik süresi,
• tesisin izlenebilirlik şartı,
• bir sonraki kalibrasyon planı.

“Yeni kutu” ile “geçerli kalibrasyon” aynı şey değildir. Uzun süre stokta beklemiş hiç kullanılmamış bir cihazın sertifika süresi ilerlemiş olabilir.

Pil süreleri nasıl yorumlanmalıdır?

SKF, ölçüm üniteleri için 16 saate, ekran için %100 arka ışıkta 8 saate kadar çalışma süresi verir. Bunlar üretici koşullarındaki üst değerlerdir. Pil yaşı, sıcaklık, ekran parlaklığı, Bluetooth kullanımı, şarj döngüsü ve iş süresi gerçek performansı etkiler. Uzun bakım duruşlarında güç adaptörü, kablolar ve USB bağlantısı hazır bulundurulmalıdır. K1

IP54 ne anlama gelmez?

IP54 cihazın tamamen toz geçirmez veya su altında kullanılabilir olduğu anlamına gelmez. Kılavuz doğrudan su, ıslak yüzey ve yoğuşan nemden kaçınılmasını ister. Saha çantası kapalı tutulmalı, cihaz ani sıcaklık değişiminden sonra yoğuşma riski geçmeden çalıştırılmamalı ve darbeye karşı korunmalıdır. K2

Türkçe arayüz var mı?

2025/02 kullanım kılavuzunda listelenen arayüz dilleri İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Rusça ve Basitleştirilmiş Çince’dir. Türkçe bu listede yer almaz. Teklif edilen cihazda daha yeni firmware bulunuyorsa dil listesi fiziksel cihaz menüsünden yeniden kontrol edilmelidir; fakat doğrulama yapılmadan “Türkçe menü” vaadi verilmemelidir. K2

TKSA 41 neyi tek başına çözmez?

Cihazın sınırlarını açık yazmak, teknik güveni zayıflatmaz; tam tersine hangi iş için ne bekleneceğini netleştirir.

Makineye özel toleransı belirlemez

Cihaz seçilen toleransla karşılaştırma yapar; toleransın mühendislik doğruluğunu onaylamaz.

Dikey milleri hizalamaz

TKSA 41’in resmî destek tablosunda yatay miller bulunur. Dikey konumlu döner makine için uygun model ve prosedür ayrıca seçilmelidir.

Ara mil ve seri makine hattını yönetmez

Spacer shaft ve machine train uygulamaları ürün ailesinde üst model işlevleri olarak ayrılır. Standart iki makineli yatay kaplin işinden farklı hesap ve iş akışı gerektirebilir.

Termal hedef değerini otomatik uygulamaz

İki özel tolerans seti tanımlanabilmesi, termal büyüme için hedef değer desteği olduğu anlamına gelmez.

Titreşim analizörü değildir

Titreşim filtresi, çevresel titreşim altında hizalama ölçümünü kararlılaştırmaya yöneliktir. Cihaz rulman, balans, gevşeklik, rezonans veya dişli arızası için spektrum analizi yapmaz.

Boru gerilimi, temel ve gövde kusurunu teşhis etmez

Bu etkiler hizalamayı bozabilir; ayrı mekanik kontroller gerekir.

Salgı ve mil eğriliğini kapsamlı biçimde ölçmez

Tekrarlanamayan sonuçlarda kaplin, mil, yatak boşluğu ve montaj yüzeyleri ayrıca incelenmelidir.

İş güvenliği prosedürünün yerine geçmez

Lazerli cihazın kablosuz olması, hareketli veya enerjili makine yakınında çalışma izni vermez.

TKSA 31, TKSA 41, TKSA 51 ve TKSA 71 arasında temel farklar

Aşağıdaki karşılaştırma, model seçimini hangi noktada büyütmek gerektiğini gösterir. Ayrıntılı teklif, güncel ürün formuyla doğrulanmalıdır. K3

TKSA 41 ne zaman güçlü bir seçimdir?

TKSA 41; bağımsız ekran isteyen, telefon/tablet kullanmak istemeyen, standart yatay kaplinli makinelerde çalışan, 90° serbest ölçüme, fotoğraflı PDF rapora, QR kod ve makine kütüphanesine ihtiyaç duyan ekipler için anlamlıdır.

Ne zaman üst model değerlendirilmelidir?

Aşağıdaki ihtiyaçlardan biri bulunuyorsa model büyütme değerlendirilmelidir:

• 90°’den az dönüş,
• dikey mil,
• yazılım içinde termal hedef değer,
• 4 metreden uzun ölçüm mesafesi,
• ara mil,
• üç veya daha fazla makineli hat,
• dijital komparatör benzeri serbest değer modu,
• daha gelişmiş bozucu etki telafisi.

Teslim alma kontrol listesi

Fiziksel ürün geldiğinde aşağıdaki kontrol yapılmalıdır:

• Karton ve taşıma çantasında darbe veya ezilme var mı?
• Ürün kodu TKSA 41 mi?
• Ekran, S ve M ünitelerinin seri numaraları kayıt altına alındı mı?
• Kalibrasyon belgesi seri numaralarıyla eşleşiyor mu?
• Sertifika tarihi proje şartını karşılıyor mu?
• İki standart zincirli V-braket var mı?
• Dört adet 90 mm uzatma çubuğu var mı?
• İki USB kablosu ve güç adaptörleri tam mı?
• Ölçüm şeridi, sıkma çubuğu ve hızlı başlangıç kılavuzu mevcut mu?
• On iki QR etiketi var mı?
• Ekran ve ölçüm üniteleri şarj oluyor mu?
• Bluetooth eşleşmesi ve USB bağlantısı çalışıyor mu?
• Firmware sürümleri kaydedildi mi?
• Dokunmatik ekran ve kamera test edildi mi?
• Deneme ölçümü ve PDF aktarımı yapıldı mı?

TKSA 41 dikey millerde kullanılabilir mi?

SKF’nin güncel model seçim tablosuna göre TKSA 41’in desteklediği ana uygulama yatay mil eksen ayarıdır; dikey mil eksen ayarı desteklenen uygulamalar arasında işaretlenmez. Dikey makine için uygun cihaz, braket, yöntem ve standart ayrıca belirlenmelidir. K3

TKSA 41 için minimum şaft dönüşü kaç derecedir?

Serbest ölçümde üç ölçüm en az 90° toplam dönüş içinde alınabilir. Kılavuz, daha iyi sonuç için toplam ölçüm açısının 180°’ye yakın olmasını önerir. 90° bir alt sınırdır, her koşul için ideal açı vaadi değildir. K2

TKSA 41 hangi mil çaplarında kullanılabilir?

Standart V-braket ve zincirlerle 20-150 mm mil çapı belirtilir. Opsiyonel TKSA 41-EXTCH uzatma zincirleriyle 300 mm’ye kadar değerlendirilebilir. Uzatma zincirleri standart TKSA 41 setine dahil değildir. K1 K3

TKSA 41’in ölçüm mesafesi nedir?

Ölçüm ünitelerinin braketleri arasındaki sistem mesafesi 0,07-4 metredir. Fiziksel erişim, kaplin koruması, braket konumu ve lazer görüş hattı ayrıca kontrol edilmelidir. K1

TKSA 41 topal ayak ölçebilir mi?

Evet. Cihazda lazerli topal ayak kontrolü bulunur. Dört ayak ayrı ayrı kontrol edilmeli, gerekli şim düzeltmesi yapıldıktan sonra ölçüm tekrarlanmalıdır. K2

TKSA 41 rapor oluşturabilir mi?

Evet. Raporlar ekranda görüntülenebilir ve USB belleğe PDF olarak aktarılabilir. TKSA 41 raporuna üç adede kadar fotoğraf ve yorum eklenebilir; makine, operatör, ölçüler, sonuçlar, topal ayak ve cihaz bilgileri rapora dahil edilebilir. K2

TKSA 41 Türkçe menüye sahip mi?

2025/02 kullanım kılavuzundaki dil listesinde Türkçe bulunmaz. Teklif edilen fiziksel cihazda daha yeni bir yazılım varsa menüden doğrulama yapılmalıdır; doğrulanmadan Türkçe arayüz iddiası kullanılmamalıdır. K2

TKSA 41 termal büyüme hedefi girebilir mi?

Kılavuz iki özel tolerans setinin tanımlanabildiğini belirtir; ancak 2025 SKF model seçim tablosunda TKSA 41 için hedef değer özelliği bulunmaz. Özel tolerans ile termal büyümeyi telafi eden hedef ofset aynı şey değildir. Termal hedef gerekiyorsa OEM verisi ve uygun cihaz/prosedür ayrı değerlendirilmelidir. K2 K3

TKSA 41 titreşimli ortamda kullanılabilir mi?

Firmware 2.1.0 ile düşük ve yüksek seviyeli titreşim filtresi eklenmiştir. Düşük filtre yaklaşık 8-9, yüksek filtre 15-16 saniyede bir filtrelenmiş değer üretir. SKF, tamamlanan hizalamadan sonra ikinci doğrulama döngüsü önerir. Cihazın firmware sürümü ve donanım revizyonu uygulama öncesi doğrulanmalıdır. K5

TKSA 41 kalibrasyon süresi nedir?

Ürün bilgi formu, setle iki yıl geçerlilikli kalibrasyon belgesi verildiğini belirtir; kullanım kılavuzu iki yılda bir kalibrasyon önerir. Gerçek sertifika tarihi ve seri numarası fiziksel setle eşleştirilmelidir. K1 K2

TKSA 41 fiyatı neden tek başına yeterli bir karşılaştırma değildir?

Aynı ürün kodu için tekliflerin kapsamı; kalibrasyon belgesinin tarihi, setin eksiksizliği, opsiyonel zincirler, yedek braketler, eğitim, teknik destek, teslim süresi, garanti ve proje şartlarına göre değişebilir. Yalnız toplam fiyatı karşılaştırmak, eksik aksesuar veya geçerlilik süresi ilerlemiş sertifika gibi farkları görünmez bırakabilir.

TKSA 41 ürün, teklif ve teslim bilgileri

Bu rehber TKSA 41’in teknik kapsamını, çalışma mantığını, kullanım adımlarını, aksesuarlarını ve uygulama sınırlarını bir arada açıklar. Güncel stok, teslim süresi, fiziksel set içeriği, kalibrasyon belgesi, garanti ve teklif bilgileri için SKF TKSA 41 ürün sayfasını kullanabilirsiniz.

Görsel galeri ve ambalaj doğrulaması

Kaynaklar

K1. SKF TKSA 41 ürün bilgi formu, PUB MP/P8 15303/4 EN, Şubat 2025. Güncel teknik veriler, standart set içeriği, opsiyonel uzatma zinciri, kaplin yüksekliği, pil, IP54 ve kalibrasyon belgesi.
https://cdn.skfmediahub.skf.com/api/public/0901d1968038a6da/pdf_preview_medium/15303EN_TKSA41_pdf_preview_medium.pdf

K2. SKF TKSA 31 & TKSA 41 Instructions for Use, MP5430 EN, 2025/02. Güvenlik, montaj, ölçüm yöntemleri, düzeltme, topal ayak, raporlama, QR kod, makine kütüphanesi, firmware ve teknik özellikler.
https://www.skf.com/binaries/pub12/Images/0901d1968039133d-MP5430EN_tcm_12-227821.pdf

K3. SKF Shaft Alignment Tools ürün ailesi broşürü, PUB MP/P8 11443/7 EN, 2025. Model seçim tablosu, desteklenen uygulamalar ve aksesuar kodları.
https://www.skf.com/binaries/pub12/Images/0901d1968044c54f-11443EN_ShaftAlignmentTools_tcm_12-263547.pdf

K4. SKF Bakım ve Yağlama Ürünleri, PUB MP/P1 03000 TR, Ocak 2022. Resmî Türkçe terminoloji, eksen kaçıklığı açıklamaları ve TKSA ürün ailesi. Güncel teknik değerlerde 2025 kaynakları önceliklidir.
https://www.skf.com/binaries/pub186/Images/094eaebaffc45f00-03000TR_tcm_186-595611.pdf

K5. SKF Technical Support, TKSA 31 / TKSA 41 Firmware Update, sürüm 2.1.0. Titreşim filtresi, düşük/yüksek filtre süreleri, backlash uyarısı ve ikinci doğrulama döngüsü.
https://skftechnicalsupport.zendesk.com/hc/en-us/articles/47641150926867-TKSA-31-TKSA-41-Firmware-Update
https://skftechnicalsupport.zendesk.com/hc/en-us/article_attachments/47641195586323

K6. SKF resmî kullanım videosu, “SKF Shaft Alignment Tool TKSA 41 Tech Tips”. İş akışının görsel desteği; sayısal teknik değerler için yazılı SKF dokümanları esas alınmıştır.
https://www.youtube.com/watch?v=cDdHaHWdFKA

K7. Acoustical Society of America Standards, ASA/ANSI S2.75 Shaft Alignment Methodology. Part 1 genel ilkeler, yöntemler, uygulamalar ve toleranslar; Part 2 terminoloji; Part 3 dikey döner makineler.
https://asastandards.org/catalog/

K8. American Petroleum Institute, API RP 686 Machinery Installation and Installation Design. Petrol, petrokimya ve doğal gaz tesislerinde makine kurulumu, kurulum tasarımı ve devreye alma uygulamalarına yönelik resmî yayın kaydı.
https://www.api.org/-/media/files/publications/2025-catalog/06_refining_2025.pdf

K9. SKF resmî lazerli hizalama ürün sayfası / bölgesel tanıtım sayfası. Ürün ailesinin üretici sunumu; erişilebilirlik ve içerik bölgeye göre değişebilir.
https://ro.promo.skf.com/acton/fs/blocks/showLandingPage/a/22868/p/p-0028/t/page/fm/2

Son Yazılar

• 
  Lazerli Mil Hizalamada Kararsız ve Yüksek Açısal Okuma: Nedenleri ve Çözüm Adımları (Saha Vakası)Ekim 21, 2026
  Lazerli mil hizalama cihazında açısal kaçıklık ölçümden ölçüme oynuyor, paralel kaçıklık sabit kalıyorsa sorun çoğu zaman kurulumdadır. Gerçek bir saha vakası, olası nedenler ve adım adım kontrol listesi.
• 
  Makine Şimi Nedir? SKF TMAS 100/KIT ile Şaft Hizalama ve Soft Foot Düzeltme RehberiEylül 4, 2026
  Döner makinelerde doğru hizalama yalnızca iki milin ölçülmesiyle tamamlanmaz. Ölçüm sonucunda belirlenen dikey sapmanın fiziksel olarak düzeltilmesi gerekir. Elektrik motoru, pompa, fan, redüktör veya başka bir döner makinenin yüksekliğini hassas şekilde değiştirmek için makine ayaklarının altına belirli kalınlıklarda hassas şimler yerleştirilir. SKF TMAS 100/KIT, bu işlem için hazırlanmış 100 × 100 mm ölçülerinde paslanmaz çelik… Daha fazla oku: Makine Şimi Nedir? SKF TMAS 100/KIT ile Şaft Hizalama ve Soft Foot Düzeltme Rehberi
• 
  Rulman Firmaları ve Rulman Tedarikçileri: Doğru Ürünü Nasıl Bulabilirsiniz?Ağustos 25, 2026
  Endüstriyel bir rulmana ihtiyaç duyulduğunda herkes aramaya ürün koduyla başlamıyor. Bir bakım teknisyeni rulmanın üzerindeki kodu aratırken, satın alma birimi rulman firmaları, rulman tedarikçileri, rulman fiyatları veya bulunduğu şehre göre Kayseri rulmancı gibi daha genel ifadeler kullanabiliyor. Ancak rulman tedarikinde yalnızca ürünü bulmak yeterli değil. Marka, rulman tipi, ölçüler, iç boşluk, sızdırmazlık yapısı, çalışma koşulları… Daha fazla oku: Rulman Firmaları ve Rulman Tedarikçileri: Doğru Ürünü Nasıl Bulabilirsiniz?
• 
  SKF PCM 303430 E: PTFE Kompozit Kaymalı Yatak Burcu Teknik RehberiAğustos 21, 2026
  SKF PCM 303430 E, rulman yerine kaymalı temas prensibinin uygun olduğu kompakt yataklama düzenleri için geliştirilmiş metrik bir PTFE kompozit düz burçtur. Ürünün 30 mm iç çapına karşılık yalnızca 34 mm dış çapa sahip olması, 2 mm nominal duvar kalınlığıyla oldukça kompakt bir yataklama çözümü oluşturmasını sağlar. Bununla birlikte bu ince yapı, ürünün düşük yükler… Daha fazla oku: SKF PCM 303430 E: PTFE Kompozit Kaymalı Yatak Burcu Teknik Rehberi
• Endüstriyel Yedek Parçada Stoktan Hızlı Sevk: Rulman Tedariki ve TeslimatıAğustos 20, 2026
  Bir üretim hattında arıza meydana geldiğinde bakım ekibinin karşısına çıkan ilk sorun her zaman arızanın teşhis edilmesi değildir. Gerekli parçanın belirlenmesine rağmen ürünün bulunamaması veya teslimatının beklenmesi de bakım süresini doğrudan uzatabilir. Bu nedenle endüstriyel yedek parçada stoktan hızlı sevk, yalnızca lojistik hizmeti olarak değerlendirilmemelidir. Doğru ürünün stokta bulunması, ürün kodunun kontrol edilmesi, sevk için… Daha fazla oku: Endüstriyel Yedek Parçada Stoktan Hızlı Sevk: Rulman Tedariki ve Teslimatı