Döner makinelerde doğru hizalama yalnızca iki milin ölçülmesiyle tamamlanmaz. Ölçüm sonucunda belirlenen dikey sapmanın fiziksel olarak düzeltilmesi gerekir. Elektrik motoru, pompa, fan, redüktör veya başka bir döner makinenin yüksekliğini hassas şekilde değiştirmek için makine ayaklarının altına belirli kalınlıklarda hassas şimler yerleştirilir.

SKF TMAS 100/KIT, bu işlem için hazırlanmış 100 × 100 mm ölçülerinde paslanmaz çelik makine şimlerinden oluşan profesyonel bir settir.

SKF, makine şimlerini özellikle dikey makine hizalaması, makine yüksekliğinin hassas ayarlanması ve parallel soft foot durumlarının düzeltilmesi için kullanılan ince hizalama elemanları olarak tanımlar. Şimler makine ayağı ile destek yüzeyi arasına yerleştirilir.

SKF’nin resmi bakım ekipmanları ürün ailesindeki diğer hizalama ve bakım çözümleri için Öz Rulman Servis ve Bakım Ürünleri grubunu inceleyebilirsiniz.

SKF TMAS 100/KIT nedir?

SKF TMAS 100/KIT, makine ayaklarının altındaki yüksekliği kontrollü olarak değiştirmek için kullanılan önceden kesilmiş hassas paslanmaz çelik şimlerden oluşur.

Şimlerin her biri 100 × 100 mm dış ölçüye ve yaklaşık 32 mm slot genişliğine sahiptir. U biçimli açık tasarım, montaj cıvatasını tamamen sökmeden uygun uygulamalarda şimin makine ayağının altına yerleştirilmesini veya çıkarılmasını kolaylaştırır.

SKF, TMAS serisinde yakın üretim toleransı, çapaksız yüzey, kalınlık işaretlemesi ve paslanmaz çelik yapı kullanır. Böylece teknisyen, sahada istenen düzeltme miktarına uygun şimi hızlı biçimde seçebilir.

SKF TMAS 100/KIT teknik özellikleri nelerdir?

SKF’nin güncel kataloğu TMAS 100/KIT’i 100 × 100 mm ölçüsünde ve dokuz farklı kalınlık kombinasyonuyla tanımlar.

TMAS 100/KIT kutusunun içinde kaç şim bulunur?

Kitin dağılımı şöyledir:

Bu yapı, çok ince düzeltmelerden birkaç milimetrelik makine yüksekliği ayarlarına kadar farklı kombinasyonların oluşturulmasına imkan verir.

SKF ayrıca kit tükendikçe tek kalınlıkta yedek paketler sunar. Örneğin TMAS 100-005 kodu 0,05 mm, TMAS 100-050 0,50 mm, TMAS 100-100 1,00 mm ve TMAS 100-200 2,00 mm şimleri ifade eder. Her standart refill paketi 10 adet şim içerir. 3,00 mm kalınlığındaki TMAS 100-300 da ayrı paket olarak bulunur ancak TMAS 100/KIT’in standart 170 parçalık içeriğinde yer almaz.

Makine şimi ne işe yarar?

Birbirine kaplinle bağlı iki makinenin milleri aynı eksende değilse şaft hizasızlığı, yani shaft misalignment oluşur.

Hizasızlık iki temel düzlemde değerlendirilir:

Dikey düzeltme için hareketli makinenin ayakları yükseltilir veya mevcut şim kalınlığı azaltılır.

Yatay düzeltme ise makinenin taban üzerinde sağa veya sola hareket ettirilmesiyle yapılır.

TMAS şimleri doğrudan dikey düzeltme tarafında kullanılır.

Örneğin lazerli mil hizalama cihazı motorun ön ayaklarının 0,20 mm, arka ayaklarının ise 0,50 mm yükseltilmesi gerektiğini hesapladıysa uygun şim kombinasyonları ayakların altına yerleştirilir. Ardından bağlantı cıvataları sıkılır ve hizalama yeniden ölçülür.

SKF TKSA 31 Mil Eksen Ayarı Cihazı ve SKF TKSA 41 Mil Eksen Ayarı Cihazı gibi lazerli sistemler, ön ve arka makine ayaklarında yapılması gereken dikey ve yatay düzeltmeleri hesaplayabilir.

TKSA 41’in ölçüm yöntemleri, soft foot kontrolü ve hizalama süreci için ayrıca SKF TKSA 41 Teknik Özellikler ve Kullanım Rehberi içeriğini inceleyebilirsiniz.

Soft foot nedir ve şaft hizalamasından önce neden kontrol edilir?

Soft foot, Türkçede genellikle topal ayak olarak adlandırılan ve makinenin bütün ayaklarının destek yüzeyine eşit biçimde oturmadığı durumu ifade eder.

Bir makine ayağı tabana tam temas etmiyorsa montaj cıvatası sıkıldığında makine gövdesi zorlanabilir veya şekil değiştirebilir. Bu durumda yapılan lazer hizalama ölçümü doğru görünse bile cıvatalar sıkıldığında millerin konumu yeniden değişebilir.

Easy-Laser ve Acoem gibi diğer hizalama sistemi üreticileri de soft foot kontrolünü şaft hizalamasından önce yapılması gereken temel kontrollerden biri olarak tanımlar. Easy-Laser, soft foot’un burulmuş temel, hasarlı makine ayağı, yanlış şim miktarı veya ayak altındaki kir ve yabancı maddelerden kaynaklanabileceğini belirtir. Acoem ise soft foot düzeltilmeden güvenilir bir shaft alignment gerçekleştirmenin son derece zor olduğunu vurgular.

Parallel soft foot ile angular soft foot arasındaki fark nedir?

Parallel soft foot durumunda makine ayağı ile taban arasında yaklaşık olarak paralel bir boşluk oluşur. Doğru kalınlıktaki düz şim bu boşluğu doldurarak ayağın yüzeye oturmasını sağlayabilir.

Angular soft foot durumunda ise makine ayağı destek yüzeyine açılı biçimde oturur. Ayağın yalnız bir kenarı temas eder.

Bu durumda yalnızca tek bir düz şim eklemek her zaman yeterli değildir. Uygulamaya göre basamaklı şimleme, tabanın düzeltilmesi veya ayağın işlenmesi gerekebilir. Pruftechnik de açısal soft foot’un daha dikkatli düzeltme gerektirdiğini ve bazı uygulamalarda step-shimming yönteminin kullanılabileceğini belirtir.

SKF TMAS şimleri nasıl kullanılmalıdır?

Hassas şimleme yalnızca gerekli toplam kalınlığı bulup makinenin altına metal yerleştirmekten ibaret değildir. Sağlıklı bir makine hizalama sürecinde şu sıra izlenebilir:

1. Makine güvenli şekilde durdurulur ve gerekli iş güvenliği prosedürleri uygulanır.
2. Makine ayağı, temel ve mevcut şimler kir, boya, yağ kalıntısı ve korozyon açısından kontrol edilir.
3. Soft foot ölçümü yapılır.
4. Makine ayağı ve montaj cıvatası geometrisine uygun şim ölçüsü seçilir.
5. Lazer hizalama cihazının veya ölçüm yönteminin belirlediği dikey düzeltme miktarına göre gerekli şim kalınlığı hazırlanır.
6. Mümkün olan en az sayıda şim kullanılarak makine ayağının altına yerleştirilir.
7. Montaj cıvataları üretici prosedürüne uygun şekilde sıkılır.
8. Soft foot yeniden kontrol edilir.
9. Şaft hizalaması yeniden ölçülür ve gerekirse ince düzeltme yapılır.
10. Son hizalama değerleri kayıt altına alınır.

SKF Bearing Maintenance Handbook, şimleme öncesinde destek yüzeyinin ve makine tabanının kontrol edilmesini, soft foot ölçümünün yapılmasını ve düzeltmelerden sonra hizalamanın yeniden doğrulanmasını önerir.

Makine ayağının altına kaç şim konulmalıdır?

Bu konu özellikle önemli.

SKF, mümkün olduğunda tek şim kullanılmasını ve üçten fazla şimin üst üste konulmamasını önerir. Şim sayısı arttıkça temas yüzeyi sayısı artar ve bağlantının mekanik davranışı değişebilir.

Pruftechnik’in genel saha önerisi ise bir makine ayağı altında üç, en fazla dört şim kullanılması yönündedir. Çok sayıda ince şimin üst üste yığılması, esnek bir paket oluşturarak squishy foot olarak adlandırılan yeni bir soft foot problemini ortaya çıkarabilir.

SKF TMAS ürünü kullanıldığında daha sıkı olan SKF tavsiyesini esas almak sağlıklı olur:

Mümkünse tek şim, gerekli olduğunda kombinasyon, ancak üçten fazla şimden kaçınmak.

Örneğin 1,20 mm düzeltme gerektiğinde on iki adet 0,10 mm şim kullanmak yerine 1,00 + 0,20 mm kombinasyonu çok daha doğru bir yaklaşımdır.

Şim makine ayağının ne kadarını desteklemelidir?

Şim yalnızca cıvatanın çevresinde küçük bir rondela gibi davranmamalıdır. Makine ayağının yükünü mümkün olduğunca geniş bir yüzeyde desteklemesi gerekir.

Pruftechnik, şimin makine ayağı temas yüzeyinin yaklaşık yüzde 80 veya daha fazlasını desteklemesini iyi uygulama olarak önerir.

Bu nedenle TMAS 100/KIT seçerken yalnız ihtiyaç duyulan kalınlığa bakmak yeterli değildir. 100 × 100 mm dış ölçü ve 32 mm slot yapısının makine ayağına ve montaj cıvatasına uygunluğu da kontrol edilmelidir.

Daha küçük veya büyük makine ayakları için SKF TMAS ailesinde 50 × 50, 75 × 75, 125 × 125 ve 200 × 200 mm şimler de bulunur.

Neden rastgele kesilmiş sac yerine hassas şim kullanılmalıdır?

Şaft hizalama sırasında birkaç yüz mikrometrelik düzeltmeler yapılabilir. Bu nedenle kullanılan şimin gerçek kalınlığı, düzlüğü ve yüzey kalitesi önemlidir.

SKF TMAS şimleri:

• paslanmaz çelikten üretilir,
• yakın kalınlık toleranslarına sahiptir,
• tamamen çapaksız hazırlanır,
• kalınlıkları tek tek işaretlenir,
• sahada kolay takılıp çıkarılabilecek biçimde önceden kesilir.

SKF ayrıca bakır veya pirinç gibi fazla yumuşak malzemelerin makine şimi olarak kullanılmasını önermez. Bu malzemeler sıkma yükü altında plastik deformasyona uğrayabilir, zaman içinde gevşekliğe ve hizalama değişimine neden olabilir.

Bu yaklaşım yalnız SKF’ye özgü değildir. Easy-Laser, makine hizalama şimlerini yüksek kaliteli paslanmaz çelik, yakın tolerans ve çapaksız yüzey özellikleriyle sunarken; Pruftechnik düz, korozyona dayanıklı paslanmaz çelik şimlerin stabil makine desteğine yardımcı olduğunu vurgular.

Eski şimler yeniden kullanılabilir mi?

SKF, yüksek kaliteli paslanmaz çelik TMAS şimlerinin yeniden kullanılabileceğini belirtir. Ancak bu ifade eski her şimin sorgusuz biçimde tekrar kullanılabileceği anlamına gelmez.

Şim tekrar kullanılmadan önce yüzeyinde:

kir, korozyon, kıvrılma, ezilme, çapak veya plastik deformasyon bulunmadığından emin olunmalıdır.

Pruftechnik, mevcut şimlerin ve makine tabanının tekrar montajdan önce temizlenmesini özellikle önerir. Ayak altında boya, kir veya korozyon kalması squishy foot oluşmasına neden olabilir.

Yanlış şaft hizalaması rulmanlara zarar verebilir mi?

Şimleme tek başına rulman ömrünü belirlemez ancak doğru şaft hizalamasının gerçekleştirilmesine yardımcı olan temel mekanik adımlardan biridir.

Bilimsel çalışmalar, mil hizasızlığının döner sistemlerde ilave kuvvetler ve titreşim oluşturabildiğini gösteriyor.

2025 yılında yayımlanan deneysel bir çalışma, parallel shaft misalignment arttıkça rulman sistemindeki titreşim şiddetinin de arttığını ve hizasızlığın rulman aşınmasının ilerlemesiyle doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi.

Daha önce yapılan deneysel ve sayısal çalışmalar da kaplin hizasızlığının rotor-bearing sisteminde ek reaksiyon kuvvetleri ve titreşimler oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Bu çalışmalar SKF TMAS 100/KIT ürününü test etmiyor. Ancak şim setinin çözümünün parçası olduğu doğru makine hizalamasının neden önemli olduğunu mekanik açıdan destekliyor.

SKF TMAS 100/KIT hangi makinelerde kullanılabilir?

TMAS 100/KIT belirli bir rulman tipine bağlı değildir. Makine ayağı boyutu ve düzeltme ihtiyacı uygun olduğu sürece farklı döner ekipmanlarda kullanılabilir.

Tipik uygulamalar arasında elektrik motorları, santrifüj pompalar, fanlar, blower sistemleri, redüktörler, kompresörler, kaplinle bağlı makine grupları ve farklı üretim makineleri bulunabilir.

Uygulamada şim seti çoğunlukla lazerli şaft hizalama cihazıyla birlikte kullanılır. Lazer sistemi sapmanın ne kadar olduğunu ölçer; hassas şimler ise hesaplanan dikey düzeltmenin makine ayağında uygulanmasını sağlar.

SKF TKSA 31 ve SKF TKSA 41 bu sürecin ölçüm tarafında değerlendirilebilir. Daha kapsamlı farklı ebat şim ihtiyacı için SKF TMAS 510 Şim Seti de incelenebilir.

SKF TMAS 100/KIT ürün kodu ve stok bilgisi

SKF TMAS 100/KIT
EAN: 7316575901356
100 × 100 mm
170 parçalık hassas şim seti

Öz Rulman TMAS 100/KIT SKF kaydı

Üretici ve teknik kaynaklar

Ürünün ölçüleri, kit içeriği ve TMAS ürün ailesi için güncel SKF Maintenance Products kataloğu:

SKF Maintenance Products Catalogue – TMAS Machinery Shims

SKF TMAS ürün ailesinin şim ölçüleri, refill kodları ve teknik özellikleri:

SKF Machinery Shims TMAS Series teknik tablosu

Şimleme, parallel soft foot, makine kurulumu ve şim sayısı önerileri için:

SKF Bearing Maintenance Handbook

Diğer üreticilerden soft foot ve hassas şim uygulamaları:

Easy-Laser – Precision Machine Shims

Pruftechnik – Stainless Steel Machine Alignment Shims

Pruftechnik – Soft Foot belirtileri, nedenleri ve düzeltme prensipleri

Acoem – Soft Foot ve şaft hizalama ön kontrolleri

Teknik rehberler için:

2025 – Shaft misalignment effects on bearing reliability, Results in Engineering

Effects of coupling misalignment on vibrations of rotating machinery, Journal of Sound and Vibration

Son Yazılar

• 
  Lazerli Mil Hizalamada Kararsız ve Yüksek Açısal Okuma: Nedenleri ve Çözüm Adımları (Saha Vakası)Ekim 21, 2026
  Lazerli mil hizalama cihazında açısal kaçıklık ölçümden ölçüme oynuyor, paralel kaçıklık sabit kalıyorsa sorun çoğu zaman kurulumdadır. Gerçek bir saha vakası, olası nedenler ve adım adım kontrol listesi.
• 
  Makine Şimi Nedir? SKF TMAS 100/KIT ile Şaft Hizalama ve Soft Foot Düzeltme RehberiEylül 4, 2026
  Döner makinelerde doğru hizalama yalnızca iki milin ölçülmesiyle tamamlanmaz. Ölçüm sonucunda belirlenen dikey sapmanın fiziksel olarak düzeltilmesi gerekir. Elektrik motoru, pompa, fan, redüktör veya başka bir döner makinenin yüksekliğini hassas şekilde değiştirmek için makine ayaklarının altına belirli kalınlıklarda hassas şimler yerleştirilir. SKF TMAS 100/KIT, bu işlem için hazırlanmış 100 × 100 mm ölçülerinde paslanmaz çelik… Daha fazla oku: Makine Şimi Nedir? SKF TMAS 100/KIT ile Şaft Hizalama ve Soft Foot Düzeltme Rehberi
• 
  Rulman Firmaları ve Rulman Tedarikçileri: Doğru Ürünü Nasıl Bulabilirsiniz?Ağustos 25, 2026
  Endüstriyel bir rulmana ihtiyaç duyulduğunda herkes aramaya ürün koduyla başlamıyor. Bir bakım teknisyeni rulmanın üzerindeki kodu aratırken, satın alma birimi rulman firmaları, rulman tedarikçileri, rulman fiyatları veya bulunduğu şehre göre Kayseri rulmancı gibi daha genel ifadeler kullanabiliyor. Ancak rulman tedarikinde yalnızca ürünü bulmak yeterli değil. Marka, rulman tipi, ölçüler, iç boşluk, sızdırmazlık yapısı, çalışma koşulları… Daha fazla oku: Rulman Firmaları ve Rulman Tedarikçileri: Doğru Ürünü Nasıl Bulabilirsiniz?
• 
  SKF PCM 303430 E: PTFE Kompozit Kaymalı Yatak Burcu Teknik RehberiAğustos 21, 2026
  SKF PCM 303430 E, rulman yerine kaymalı temas prensibinin uygun olduğu kompakt yataklama düzenleri için geliştirilmiş metrik bir PTFE kompozit düz burçtur. Ürünün 30 mm iç çapına karşılık yalnızca 34 mm dış çapa sahip olması, 2 mm nominal duvar kalınlığıyla oldukça kompakt bir yataklama çözümü oluşturmasını sağlar. Bununla birlikte bu ince yapı, ürünün düşük yükler… Daha fazla oku: SKF PCM 303430 E: PTFE Kompozit Kaymalı Yatak Burcu Teknik Rehberi
• Endüstriyel Yedek Parçada Stoktan Hızlı Sevk: Rulman Tedariki ve TeslimatıAğustos 20, 2026
  Bir üretim hattında arıza meydana geldiğinde bakım ekibinin karşısına çıkan ilk sorun her zaman arızanın teşhis edilmesi değildir. Gerekli parçanın belirlenmesine rağmen ürünün bulunamaması veya teslimatının beklenmesi de bakım süresini doğrudan uzatabilir. Bu nedenle endüstriyel yedek parçada stoktan hızlı sevk, yalnızca lojistik hizmeti olarak değerlendirilmemelidir. Doğru ürünün stokta bulunması, ürün kodunun kontrol edilmesi, sevk için… Daha fazla oku: Endüstriyel Yedek Parçada Stoktan Hızlı Sevk: Rulman Tedariki ve Teslimatı